Dijeta i mi
Dijeta i mi je forum podrske u toku dijete. Ukoliko zelite da nam se pridruzite - mozete se registrirati. Clanovi imaju pristup nekim delovima foruma kojeg kao gosti ne mogu da vide

forum podrske u toku dijete


Niste konektovani. Konektujte se i registrujte se

Idi na stranu : 1, 2  Sledeći

Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Ići dole  Poruka [Strana 1 od 2]

16 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 6:46 am

lil


Admin
Admin
Celer

100gr/23 kcal ; P - 1.9%; UH - 3.8%; MASTI - 0.1%


Celer je povrće koje se može nabaviti tokom cele godine i dobro ga je uvesti u redovnu ishranu jer povoljno deluje na zdravlje. Ima samo 7 kalorija, magnezijuma 320mg , folata 16 mcg na 100g korena.

Reč celer potiče od latinske reči celeri, koja znači brzo delovanje, i zaista brzo povoljno deluje na zdravlje. Lišće i koren su bogati osnovnim mineralima, vitaminima i nutritijentima kao i esencijalnim uljima koji biljci daju snažan i karakterističan miris. Ova ulja imaju dejstvo na nervni sistem i deluju smirujuće.

Naučnici su dokazali da celer sadrži ftalide - supstance koje deluju relaksirajuće na arterije i omogućavaju im da se šire, takođe smanjuju količinu hormona stresa koji takođe utiču na kontrakciju krvnih sudova. Potvrđeno je da deluje na smanjenje koncentracije lošeg holesterola.

Lišće celera je dobar izvor vitamina C, koji pomaže da se smanje simptomi prehlade i poboljšava reakciju imunog sistema.

Korisan je obolelima od artritisa zbog visokog sadržaja natrijuma koji pomaže da kalcijum i magnezijum ostanu rastvoreni. Da bi imao optimalno dejstvo treba koristiti sok od korena i listove u salatama. Pomaže i kod reume i kostobolje.

Celer ima antispazmolitično delovanje pa je koristan obolelima od astme, bronhitisa, tuberkuloze.

Redovnim korišćenjem celera, ljudi skloni stvaranju kamena u bubrezima ili žučnoj kesici može sprečiti njihovu pojavu.

Celer sadrži fitoelemente nazvane kumarin koji uklanjaju slobodne radikale i sprečavaju ih da oštećuju ćelije, takođe potstiču bela krvna zrnca koja napadaju i eleminišu potencialno štetne ćelije, uključujući čelije raka. Utvrđeno je da jedan od sastojaka celera - acetileniks, zaustavlja umnožavanje ćelija raka.

izvor

http://www.dijetalno.net

17 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 6:50 am

lil


Admin
Admin
Cvekla

Sirova 100gr/36 kcal ; P - 2%; UH - 7%; MASTI - 0%
Kuvana 100gr/32 kcal ; P - 1.1%; UH - 7%; MASTI - 0.1%


Činjenica da cvekla sadrzi betanin i betain svrstava je u ljekovito povrce koje čini krvne sudove zdravijim, regilira krvni pritisak, smanjuje holesterol, podstiče razmjenu materija i stimulira efikasnije funkcioniranje jetre. Cvekla je korjenasto povrce, a kao ljekovita biljka poznata je vec vise od dvije hiljade godina. Danasnja pitoma cvekla nastala je od divlje koja se jos i danas moze naci na obalama Sredozemnog i Crnog mora. Stari su narodi upotrebljavali samo mesnato debelo lisce, dok je njezin korijen bio tvrd i neupotrebljiv. Stoljecima su povrtlari eksperimentisali dok nisu dobili danasnju vrstu cvekle, sa sočnim velikim crvenim korijenom, ali su pri tom zanemarili list. Od korijena se priprema «krvava salata» koju svi vole, prije svega radi ukusa, naročito u kombinaciji s hrenom, i nezavisno od toga sto osnazuje krvne sudove. Činjenica da cvekla sadrzi betanin i betain svrstava je u ljekovito povrce koje čini krvne sudove zdravijim, regulira krvni pritisak, smanjuje holesterol, podstiče razmjenu materija i stimulira efikasnije funkcioniranje jetre.

U staroj Grčkoj cvekla je bila dugačkog oblika, bijele ili crvene boje i vrlo slatka; jeli su je i sirovu. Ova koju danas koristimo u jelima ima oko 3% secera, dok ga neke sorte koje se koriste za stočnu hranu imaju i do 8%. U 18.stoljecu selektivnim uzgojem dobile su se sorte sa čak 20% secera. Vitamini i minerali

U cvekli ima najvise vitamina C, pa karotina, zatim vitamina B1 i B2. Ovo povrce moze se pohvaliti gotovo čitavim spektrom minerala koji su neophodni čovjeku za zivot i optimalno funkcioniranje: kalij, natrij, fosfor, kalcij, magnezij, zeljezo, fluor, sumpor, jod, brom, litij, rubidij, cezij i stroncij. Za razliku od ostalog povrca, sadrzi i odredjenu količini kobalta, sto se preporučuje vegeterijancima, odnosno veganima koji ne jedu ni mlijeko, sir i jaja, a kobalt je neophodan u sintezi vitamina B12. Vitamin B12 nalazi se samo u proizvodima zivotinjskog porijekla, dok ga u povrcu, uglavnom, nema. Vitamin B12 sudjeluje u stvaranju eritrocita u krvi, a pomanjkanje tog vitamina izaziva pernicioznu anemiju. Upravo zbog toga, cvekla je jedan od najboljih prirodnih lijekova za liječenje anemije i slabokrvnosti. Ima jos povrca bogatijeg zeljezom, ali često se bas cvekla preporučuje anemičnima. Razlog je visok sadrzaj antocijanina koji joj daje crvenu boju, a on stiti eritrocite i čini krvne sudove elastičnijim. Ovim posrednim načinom utječe na srce, pa ono bolje pumpa krv. A adenin kojeg takodje ima u cvekli, omogucava odrzavanje visoke koncentracije leukocita.

Ljekovita vrijednosta cvekle poznata je vec iz antičkih vremena. Upotrebljava se kao pomoc liječenju malarije, akutnih fibroznih bolesti i gripe u početnom stadiju te za regulisanje krvnog tlaka, osobito niskog, a povoljno utiče na zivce i rad mozga. Zbog celuloze i pektina koje sadrzi u izobilju, cvekla pozitivno djeluje na rad crijeva. Prisutnost joda cveklu čini dragocjenom u borbi protiv ateroskleroze i kod usporavanja procesa starenja; stoga se preporučuje i starijim osobama. Zbog sadrzaja selena cvekla predstavlja namirnicu koja posjeduje svojstvo remineralizacije i uspjesno se suprotstavlja prijevremenom starenju te sudjeluje u opcem čiscenju organizma. Sadrzi i salicilnu kiselinu koja u organizmu djeluje protuupalno. Zahvaljujuci prisustvu antocijana koji cvekli daje crvenu boju, utječe na obnavljanje krvi, suzbija rast celija tumora i sluzi kao prirodno sredstvo za zastitu i otklanjanje posljedica stetnog zračenja.

Jedna mahana - Cvekla ima dosta oksalne kiseline ( 338mg/100g cvekle ), a ona negativno utiče na apsorciju kalcija i ostalih minerala. Ljudi koji pate od osteoporoze, kao i oni sa kamenom u bubregu, bolje da budu oprezni i da ne pretjeruju sa cveklom.

izvor

http://www.dijetalno.net

18 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:07 am

lil


Admin
Admin
Krompir

Zreli 100gr/87 kcal ; P - 2.1%; UH - 20.8%;; MASTI - 0.1%
Mladi 100gr/71 kcal ; P - 0.9%; UH - 17.6%; MASTI - 0.2%
Slatki 100gr/120 kcal ; P - 1%; UH - 29%; MASTI - 0%


Sprecava skorbut, odstranjuje visak zeludacne kiseline,
ublazava bolove od katara zeluca,
deluje kao diuretik, otklanja promrzline,
podstice rad srca i rasterecuje ga,
pomaze kod opekotina, reume i akutnog artritisa,
upale pluca, akutnog bronhitisa,
odstranjuje glavobolju i visoku temperaturu,
otklanja divlje meso, leci od uboja

Krompir (Solanum tuberosum L.) je jednogodisnja zeljasta biljka,
poreklom iz Perua i Cilea,
danas jedna od najrasprostranjenijih namernica na svetu.
Najvise se gaji u Evropi.
Postoji vise od 1 500 sorti krompira,
koristi se za ljudsku i stocnu ishranu, za tehnicku preradu
(spiritus i skrob) i u lekovite svrhe.
Zahvaljujuci svojoj bioloskoj vrednosti krompir bi
mogao odrzati coveka u zivotu bez i jedne druge namernice.
To nije cudo ako se zna da krompir sadrzi u sebi
dovoljno belancevina, masti, ugljenih hidrata (skroma mahom),
mineralnih sastojaka neophodnih za zivot, vitamine C, B1 i B2.
Posto je kora krompira korisna (ima fkuora koji sprecava zubni karijes)
valja ga jesti pecenog ili kuvanog neljustenog,
jer tako zadrzava u sebi vitamin C.
Vazan je nacin pripreme krompira:
raskuvan krompir gubi hranljive sastojke i zato mu valja tokom kuvanja
dodati malo soli, kuvati ga na pari, a posto je najvise belancevina
ispod same kore voditi racuna prilikom ljustenja,
a najbolje je kuvati ga pod korom.
Treba znati da se ne jede proklijao krompir i zeleno obojeni.
Zelena mesta sadrze velike doze solanina
koji moze dovesti do trovanja.

izvor

http://www.dijetalno.net

19 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:10 am

lil


Admin
Admin
Beli luk

100gr/136 kcal ; P - 6%; UH - 28%; MASTI - 0%


Beli luk - Allium sativum L., porodica Liliaceae; je vekovima poznat kao univerzalni zacin, ali i jedan od najkorisnijih prirodnih liekova.

Cešnjak sadrži više od 200 biološki aktivnih supstanci, koje se uglavnom nalaze u lukovici. Od lekovitih supstanci sadrži etericna ulja, vitamini (A, B1, B2 i C), minerali (kalijum, gvožde, sumpor, jod, kalcijum, fofor, selen), aminokiseline, enzime, polioze kao što su inulin, adenozin i alicin. Sve supstance u lukovici se malaze u koncentrovanom obliku, a lekovite su vec u maloj koncentraciji.

Od davnina je poznat njegovo antisepticno i antibiotsko dejstvo, pa je korišcen za ispiranje zagnojenih rana i cireva, odstranjivani su crevni paraziti, koristio se za lecenje kolere, dizenterije, zapaljenje pluca, bronhitisa, kašlja, glavobolje, tuberkoloze.


Naucnici su u raznim studijama dokazali njegovo delovanje:

- adenozin iz belog luka sprecava stvaranje krvnih ugrušaka

-organske materije iz belog luka koje sadrže sumpor smanjuju nivo holesterola i deluju preventivno na razvoj malignih bolesti (dokazana su antikancerogena svojstva belog luka)

-aminokiseline iz belog luka utiecu na sniženje nivoa štetnog holesterola (LDL) u plazmi, odnosno na povišenje koncentracije zaštitnog holesterola (HDL) - belog luka snižava nivo holesterola i triglicerida, cak i pri konzumaciji hrane s visokom kolicinom masti

-potvrden je njegovo vazodilatatorno delstvo ( širenji krvne sudove), pogotovo periferne krvne sudove, može se koristi u tretiranju nekih vrsta glavobolje i bolnih grceva u potkolenicama koji se kod nekih starijih ljudi javljaju cak i posle kracih šetnji

-dovodi do snižavanja krvnog pritiska za pet do deset posto

-normalizuje ubrzan rad srca, poboljšava rad srcanih krvnih sudova i snabdevanje srcanog mišica krvlju, što dovodi do poboljšanja srcane funkcije i smanjenja sklonosti trombozi

-djeluje na održavanje elasticnosti krvnih sudova i smanjenje viskoziteta krvi

-pospešuje varenje i rad želutca , rad jetre, bubrega i prostate

- antimikrobno dejstvo potice od alicina, pa je delotvoran kod infekcije stafilokokima, E. colli, proteusom i pseudomonasom

-pomaže u lecenju raznih plucnih oboljenja, a izrazito je delotvoran u lecenju gripa i bronhitisa

- u narodu se cešnjak odavno koristi za izbacivanje decjih glista


-dokazano je i delovanje na herpes viruse i kvasne gljive (Candida albicans).

Pored naucnono potvrdenog ljekovitog dejstva, ipak je potreban oprez kod istovremene primene belog luka i preparata na bazi ginkga ili visokih doza E vitamina, jer mogu da nastanu problemi zbog pojacanog krvarenja. Isto tako, se treba posavetovati sa lekarom ako osoba uzima preparate na bazi heparina, aspirina ili Trentala.

izvor

http://www.dijetalno.net

20 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:12 am

lil


Admin
Admin
Sargarepa

100gr/36 kcal ; P - 1%; UH - 8%; MASTI - 0%


U ljudskoj ishrani koren mrkve više se koristi tek od srednjeg veka, iako su je germanski narodi uzgajali pre no što su upoznali starorimsku kulturu. Upravo Evropa se smatra pradomovinom mrkve, gde ona i danas obilno raste kao divlja biljka. Uzgojem i ukrštavanjem dobijena je vremenom biljka veoma izdašnog i socnog korena, narandžaste boje, koji u covekovoj ishrani zauzima važno mesto. Narandžastu boju mrkvi daje karotin, kojeg ni u jednom drugom povrcu nema u tolikoj meri. To je susptanca iz koje nastaje veoma važan vitamin A. Što je boja korena izrazitije narandžasta, to je sadržaj karotina veci. Žuta mrkva sadrži ga pet puta manje nego narandžasta. Karotin je razlicito iskoristiv u zavisnosti od nacina pripreme mrkve: iz sirove neribane 2 odsto, kuvane 18, a sirove ribane cak 82 procenta. Ribana mrkva je stoga prikladna kao hrana za stariju dojencad i predškolsku decu. Mrkva obiluje i drugim vitaminima. To su pre svega vitamini grupe B (B1, B2, B5, B6) i PP, D, E i H. Zanimljivo je da za razliku od sveg drugog povrca, sadrži vrlo malo vitamina C - svega 6 mg%.
Za podizanje tonusa i jacanje potencije odlican je sok od šargarepe sa pravim, prirodnim pcelinjim medom. Ovaj eliksir se uvek pravi neposredno pred upotrebu, u razmeri 1:1, a uzima se po dve supene kašike cetiri puta na dan.
Uprkos potvrdenoj lekovitosti šargarepe, njena preterana upotreba nije preporucljiva. Opisani su cak i slucajevi trovanja prevelikim dozama koje su pacijenti sami sebi prepisali (na primer, nekoliko litara soka na dan). Treba, takode, biti vrlo obazriv sa primenom šargarepe kod akutne faze cira na želucu i kod enterita.

Od osnovnih hranljivih sastojaka mrkva sadrži najviše ugljenih hidrata (8-9 odsto) od kojih i potice njena velika energetska vrednost: 100 grama mrkve ima 176 kJ ili 42 kcal. Uz to, bogata je mineralnim sastojcima: kalijumom, kalcijumom, jodom, cinkom, kobaltom itd., kao i pektinima (oko 11 mg%) i etericnim uljima, pa se osobito preporucuje deci jer podstice telesni razvoj, jaca kosti i povecava otpornost prema infekcijama, mladima, rekonvalescentima, trudnicama i starijim osobama. NJena najveca prednost nad drugim povrcem je u tome što je kuvana ili pirjana lako probavljiva pa je mogu uzimati osobe s poremecenim varenjem, katarom želuca i creva, cirom na želucu, a povecava i broj crvenih krvnih zrnaca.
Sirovu mrkvu bi trebalo uzimati samo u obliku soka, jer je on lakše probavljiv, u hranljivi i lekoviti sastojci u njemu još jace koncentrisani. Mnogi autori preporucuju tzv. prolecnu kuru sa sokom od mrkve, koja ima svrhu da oslobodi organizam od otrova nagomilanih obilnom i jakom zimskom hranom. Tri nedelje uzima se po 100 grama soka dnevno.
Naše domacice nisu navikle da koriste zeleno lišce mrkve, vec ga kao potpuno beskorisno bacaju. Ono se, doduše, ne može jesti sirovo kao peršunovo, ali naseckano i kuvano, odnosno pirjano s korenom mrkve ili nekim drugim povrcem, vredna je namirnica, a neki autori tvrde da u lišcu ima cak više mineralnih soli nego u korenu. Dakle, ne bacajte mrkvino lišce!
Brojna su lekovita svojstva mrkve. Karotin blagotvorno deluje i na kožu, narocito suvu, kao i lomljive nokte i kosu. Sprecava proliv kod odojcadi i male dece. Blagotvorno deluje na rad jetre. Kaša od kuvane mrkve izvrsno je sredstvo protiv zatvora. Sok od mrkve otklanja višak kiseline u želucu.
Sve je na mrkvi vredno i iskoristivo. Koren nemojte guliti kao krompir ili krastavac, jer se upravo u spoljnom omotacu nalaze najvažniji sastojci, dok je sredina manje vredna i drvenasta, narocito u zrelijem stadijumu. Ako ste mrkvu uzgojili u vlastitom vrtu bez hemijskih dodataka, dovoljno je da je cetkom operete pod vodom. Prema mrkvi nabavljenoj na pijaci budite oprezniji. Ocistite je površinski nožem i dobro operite.

U sok od mrkve se može dodati lumun i med, a od nje se može napraviti i slatko! Pravite od nje kolace, marmeladu, ružicasti pire kao prilog necemu što dete voli, ako nece da je jede.
U periodu dojenja šargarepa se takode preporucuje jer podstice izlucivanje mleka, a i bebi obezbeduje dragocene materijale potrebne za rast i razvoj.
Tegobe zbog neuredne probave i hemoroida bice olakšane ako izjutra na gladan stomak popijete 150-200 mililitara sveže iscedenog soka od šargarepe. On je dragocen eliksir za citav organizam: cuva nerve od iscrpljenosti i zato se preporucuje svima koji svoj nervni sistem troše preko mere, kao što su menadžeri, osobe s visokom odgovornošcu, intelektualni radnici ili ljudi sasvim obicnih profesija, zabrinuti za svoj opstanak. Svež sok, takode, normalizuje telesnu težinu i smanjuje zamor srcanog mišica. Rezultati ispitivanja lekovitosti soka od šargarepe dokazali su da je on efikasno sredstvo protiv bolesti izazvanih poremecajem razmene minerala u organizmu, kao što su osteohondroza i poliartritis.
Veoma je korisno zadržati ovaj sok neko vreme u ustima, jer je njegova moc da ubija bakterije neverovatna. Po sadržaju fitoncida šargarepa se nalazi na trecem mestu medu povrcem, odmah iza crnog i belog luka; žvakanjem šargarepe smanjuje se broj mikroorganizama u usnoj duplji, a narodna medicina preporucuje i ukapavanje soka u nozdrve u pocetnoj fazi kijavice i slicnih infekcija.

izvor

http://www.dijetalno.net

21 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:20 am

lil


Admin
Admin
Ren

100gr/59 kcal ; P - 4.5%; UH - 11%; MASTI - 0%


Za ciscenje krvi,
za izbacivanje kamena i peska iz bubrega,
za znojenje i izbacivanje mokrace,
za bolesti pluca, reume, gihta, kijavice,
za izbacivanje sekreta iz disajnih puteva,
protiv skorbuta

Ren (Cochlearia armoracia L.) je visegodisnja zeljasta biljka, cijom se
domovinom smatraju jugoistocna Evropa i zapadna Azija.
Raste samoniklo, ali se i gaji kao povrtarska kultura.
Upotrebljava se u ishrani, kao zacin i dodatak
jelima, i u medicinske svrhe.
Koristi se svez koren, koji ima ljut miris i ukus, i sveza biljka s cvetovima.
Koren se vadi od juna do novembra a list se bere od maja do oktobra.
Sadrzi vitamin C (ima ga u svezem korenu vise od 100 miligrama kao i u
prolecnim listovima), zatim glikozid, morozin, sinigrin, glutamin,
glukozu, secer, kalijum kiseli sulfat, etericna ulja.
Mladi listovi rena sadrze cak 300-400 miligrama
askorbinske kiseline i oko 14 miligrama karotina.
Koren se moze koristiti preko cele godine: svezinu mu
odrzava vlazni pesak u podrumu, ako se zakopa pravovremeno.
Koren rena se najcesce upotrebljava kao zacin jelima od mesa.
Uz dodatak jogurta, secera ili majoneza mogu se praviti
i drugi dodaci jelima (sosovi i slicno). Od mladih listova prave se
dodaci salata. Utvrdjeno je da sastojci korena rena
sprecavaju razmnozavanje bakterija, da deluju antiskorbuticno
kao i u nizu zdravstvenih problema.
Kao lek najcesce se uzima uz kisela jela, zatim u obliku sirupa,
kuvan u belom vinu ili vodi, zatim kao caj.

izvor

http://www.dijetalno.net

22 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:28 am

lil


Admin
Admin
Pasulj

Beli (tetovac) 100gr/271 kcal ; P - 21.4%; UH - 45.5%; MASTI - 1.6%
Sareni (tresnjevac) 100gr/273 kcal ; P - 19.1%; UH - 49.8%; MASTI - 1.1%


Tokom hiljda godina civilizacija je zavisila od grahorica, čak i kada su se u ishrani koristile druge namirnice grahorice su uvek bile prisutne. Ljudski organizam je adaptiran da preživljava na grahoricama i one mu prijaju.

Grahorice su važan izvor biljnih vlakana, vitamina i minerala (pogotovo kalijuma, B vitamina, folne kiseline, ) i fitonutritijenata (nijacin, piridoksin i tiamin). Od biljnih vlakana sadrže kako rastvorljive tako i nerastvorljiva vlakna. Rastvorljiva biljne vlakna absorbuju holesterol, trigliceride i toksine. Nerastvorljiva biljna vlakna pomažu boljem čišćenju creva

Povoljno deluju na zdravlje srca, unošenje 100g grahorica dnevno (pasulj, grašak, boranija, soja) može da smanji nivo lošeg holesterola u krvi za 10% za 6 nedelja što na prvi pogled ne izgleda puno ali to znači da smanjuje rizik od srčanog udara za 20%. Zbog visokog sadržaja biljnih vlakana smanjuje želju za unošenjem mesa pa i na taj način deluje na zdravlje kardiovaskularnog sistema.

Grahorice su važne namirnice za ljude koji pate od diabetesa. Rastvorljiva biljna vlakna iz grahorica pomažu da se stvori više mesta insulinskih receptora. Ova mesta liče na male dokove za koje mogu da se vežu molekuli insulina omogućavajući insulinu da dospe do ćelija kojima je potreban i bez kojih lebde neupotrebljeni u krvotoku što izaziva probleme. Kod ljudi koji pate od diabetesa je visok rizik od srčanih oboljenja pa grahorice pomažu i na taj način što pomažu da nivo lošeg holesterola u krvi ostane nizak.

Sastojci pronađeni u grahoricama izoflavini i inhibitori proteaze pomažu da se normalne ćelije ne pretvore u kancerozne a inhibira razvoj kancerogenih ćelija.

Soja sadrži fitoestrogene koji predstavljaju slabiju biljnu verziju ženskog hormona estrogena za koga se smatra da štiti od raka dojke i prostate, blokirajući preteranu aktivnost estrogena i testosterona koji mogu da potstaknu rast kanceroznih ćelija.

Grahorice takođe sadrže 32%DV folata, 9%DV kalijuma visok sadržaj proteina a malo masnoća pa 100gr pasulja sadrži samo 103 kalorije, 8,2g proteina, 2,5mg gvožđa, 32mg kalcijuma, 1mg cinka.

Koliko će te grahorica jesti zavisi da li ih koristite i kao lek, ako želite da smanjite količinu lošeg holesterola i masnoća u krvi potrebno je 100g. dnevno a ako koristi kao izvor proteina 55g dnevno.

Dobro je kuvati grahorice, kod konzerviranih je uništena većina vitamina ali ne i minerala.

izvor

http://www.dijetalno.net

23 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:35 am

lil


Admin
Admin
Praziluk "cistac organizma"

Ceo 100gr/28 kcal ; P - 2%; UH - 5%; MASTI - 0%
Beli deo 100gr/32 kcal ; P - 2.1%; UH - 6%; MASTI - 0.1%


Zahvaljujuci posebnim šecerima i kalijumu (u 100g. praziluka malazi se 300mg.), praziluk je snažan diuretik. Sadrži 86 posto vode i olakšava izlucivanje otpadih materija putem bubrega. Sadrži malo soli, odlican je protiv otoka a istovremeno obezbeduje telu vitamine i minerale.

Pomoc je protiv zimskog umora jer od svih zimskih vrsta povrca sadrži najviše karotena, vitamina C i E, uglavnom u zelenom delu. Povecava imunost, pomaže protiv prehlade i infekcija i štiti celije organizma od slobodnih radikala.

Možete ga ukljuciti u bilo koju dijetu koju držite. Sadrži 35 kalorija u 100gr. vrlo malo masnoca i šecera. Sadrži dosta celuloze i brzo daje osecaj sitosti. Pektin iz praziluka stvara zaštitni film na sluzokoži želutca.

Dodatak dijeti bi mogla da bude ova salata: na pari skuvajte praziluk, šargarepu, tikvice i celer. Pospite naseckanim peršunom kako bi ste obogatili vitaminom C ovu salatu od kuvanog povrca koja zbog male kalorijske vrednosti nipošto ne može da ugrozi liniju.

Praziluk možete koristiti i za lepotu. Supa od praziluka posvetljuje ten. Zahvaljujuci diuretickom ucinku, potstice izlucivanje otpadnih materija iz tela. Sadrži i vitamin E i karotene koji su dragoceni za negu kože.

Protiv povišenog krvnog pritiska dobro je koristiti praziluk i beli luk. Sadrži malo soli a puno kalijuma.

Za bolju cirkulaciju konzumirajte paziluk i losos. Apsorpciju vitamina E iz praziluka poboljšavaju omega-3 masne kiseline koje sadrži losos.

Za bolji rad creva koristite poriluk i .celer. Sadrže celulozu koja pojacava peristaltiku creva.

izvor

http://www.dijetalno.net

24 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:47 am

lil


Admin
Admin
Kelj pupcar (prokulice)

100gr/26 kcal ; P - 4%; UH - 2.7%; MASTI - 0.1%


Prokelj ili kelj pupčar je povrće iz porodice kupusnjača (Brassicaceae). Izgledom podseća na minijaturne glavice kupusa. Siromašan je kalorijama a izuzetno hranljiv - bogat vitaminima C i A, biljnim proteinima i vlaknima, kao i mineralima.

U kulinarstvu se najčešće koristi kuvan u vodi ili na pari, kao prilog ili u salatama. Posebno ukusan način pripreme je "kinesko brzo prženje". Zbog toga što brzo gubi svojstva, najbolje je upotrebiti ga do dva dana nakon kupovine. Ukoliko se prekuva ili pripremi nakon zamrzavanja, razvija gorčinu.

izvor

http://www.dijetalno.net

25 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:55 am

lil


Admin
Admin
Grasak

zeleni u zrnu 100gr/67 kcal ; P - 5.8%; UH - 10.6%; MASTI - 0.4%
smrznut u zrnu 100gr/53 kcal ; P - 5.7%; UH - 7.5%; MASTI - 0.4%


Izvanredan izvor čak 8 vitamina, 6 minerala, prehrambenih vlakana i proteina

Smatra se da se zeleni grašak potječe iz centralne Azije i Europe, a sastavni je dio jelovnika tisućama godina. Štoviše, grašak se spominje u Bibliji, a slavljen je u egipatskoj, grčkoj i rimskoj civilizaciji.

Za popularizaciju ove namirnice zaslužan je francuski kralj Luj XIV, koji je grašak proglasio sastavnim dijelom jelovnika zabava na francuskom dvoru.

Grašak spada u porodicu mahunarki, a može se konzumirati i sirov. Ipak, 95 % graška na tržištu procesirano je, najčešće smrznuto ili konzervirano. Bogat je nutrijentima, izvanredan izvor čak 8 vitamina, 6 minerala, prehrambenih vlakana i proteina.

Za zdrave kosti...
Zeleni grašak osigurava nutrijente koji su vrlo važni za zdravlje kostiju. Izvanredan je izvor vitamina K1 koji aktivira osteokalcin, protein koji omogućava ugradnju kalcija unutar kosti. Stoga, bez dovoljno vitamina K, proces mineralizacije u kostima ne može se odvijati kako treba.
Zeleni grašak također je dobar izvor vitamina B6 i folne kiseline, vitamina koji utječu na smanjenje razine homocisteina, molekule koja može poremetiti unakrsno povezivanje kolagena u kostima, te tako povećati poroznost kosti i povećati rizik za osteoporozu.

Za zdrav kardiovaskularni sustav...
Vitamin B6, folna kiselina i vitamin K, vitamini kojih je grašak dobar izvor, sudjeluju u održavanju zdravlja kardiovaskularnog sustava.

Jednako kako visoka razina homocisteina utječe na zdravlje kostiju, visoka razina homocisteina može negativno utjecati i na razvoj ateroskleroze, a samim time i na zdravlje čitavog kardiovaskularnog sustava. Vitamin B6 i folna kiselina reguliraju razinu homocisteina. Vitamin K važan je za proces grušanja krvi.

Protiv umora...
Grašak je namirnica o kojoj bi svakako trebali razmisliti ukoliko patite od umora. Razlog je bogatstvo nutrijenata koji sudjeluju u proizvodnji energije.
Grašak je dobar izvor vitamina B1, pantotenske kiseline i vitamina B6, te dobar izvor riboflavina i niacina, nutrijenata neophodnih za metabolizam ugljikohidrata, proteina i masti. Pantotenska kiselina igra važnu ulogu u regulaciji stresa jer potiče rad nadbubrežne žljezde što je osobito važno u razdoblju stresa. Zeleni grašak je posebno dobar izvor željeza, minerala čiji nedostatak često rezutira anemijom, umorom i smanjenom funkcijom imunosnog sustava.

Protiv raka...
Grašak osigurava brojne nutrijente, uključujući vitamin C, koji su vrlo važni za odvijanje procesa kojima se organizam brani od oštećenja na molekuli DNA – oštećenja koja se smatraju pretečom razvoja malignih bolesti. Brojnim studijama je pokazano da vitamin C može smanjiti rizik od razvoja različitih oblika raka. On predstavlja prvu lijniju obrane organizma i nudi važnu antioksidativnu zaštitu.

izvor

http://www.dijetalno.net

26 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 7:59 am

lil


Admin
Admin
Sparoge

100gr/22 kcal ; P - 3%; UH - 2.3%; masti - 0.1%


Šparoge se posebno cijene već više od 2000 godina.

Potječu s Mediterana, no ubrzo su se počele kultivirati u cijelom svijetu. Vjeruje se da su šparoge uzgajali još stari Egipćani, te nakog što su u Srednjem vijeku pale u zaborav, ponovo otkriće i popularizaciju doživljavaju u 18. st. za vladavine Luja XIV. Danas se šparoge uzgajaju u većini zemelja svijeta, a one koje nalazimo na tržištu uglavnom su uzgojene na području mediteranskih zemalja, ali i Perua, Meksika i Sjedinjenih država.

Šparoge su pravo proljetno povrće, a najčešće se beru između ožujka i svibnja, ponegdje čak i do srpnja. Danas je poznato otprilike 300 vrsta, no samo ih je 20-ak jestivih. Mesnate stabljike šparoga uvijek su se smatrale vrijednim povrćem, a cijenjene su zbog svojega sočnog okusa i blage teksture. Većina konzumnih šparoga je zelene boje, no dvije vrste, također jestive, su iznimka; bijele, najčešće se prodaju konzervirane, a rastu ispod zemlje te nemaju klorofila pa stoga ni zelenu boju, te ružičaste, mnogo manje od zelenih i bijelih, čiji okus više podsjeća na voće nego na povrće.

Šparoge i zdravlje
Šparoge su zbog svoga bogatog nutritivnog sastava izuzetno cijenjene i preporučaju se kao sastavni dio proljetnog jelovnika, posebice kod određenih bolesti i stanja. Zbog visokog sadržaja folne kiseline, šparoge predstavljaju idealnu proljetnu namirnicu ženama u reproduktivnom razdoblju, posebice onima koje razmišljaju o trudnoći. Naime, folna kiselina, vitamin iz B skupine, neophodna je za razvoj fetusa, a deficit ovog vitamina može uzrokovati različite porođajne defekte te je adekvatan unos prije i u prvim tjednima trudnoće od iznimne važnosti. 1 šalica šparoga sadrži oko 270 mcg,
Uz folnu kiselinu, šparoge su dobar izvor vitamina B2 i B6 te time i vrijedan izvor kombinacije nutrijenata koja, prema brojnim studijama, djeluje na smanjenje razine homocisteina. Ovo svojstvo čini šparoge namirnicom blagotvornom za zdravlje srca jer je visoka razina homocisteina prepoznata kao rizični čimbenik razvoja srčanih bolesti.

Profil minerala u šparogama, visok udio kalija i nizak natrija, zajedno s aminokiselinom asparginom, čini šparogu prirodnim diuretikom. Ovakvo svojstvo šparoga od davnine se koristi za ublažavanje simptoma PMS-a (retencije vode), reumatoidnog artritisa te kod povišenog krvnog tlaka.
Šparoge sadrže specijalnu vrstu ugljikohidrata, inulin, koju ljudski organizam ne može probaviti, ali «prijateljske» bakterije našega probavnog trakta, primjerice Bifidobacteria i Lactobacilli, mogu. Kada naša prehrana sadrži značajne količine inulina, povećava se aktivnost i rast ovih prijateljskih bakterija. A kada je populacija bakterija koje održavaju dobro zdravlje probavnog sustava velika, patogenim bakterijama je mnogo teže učiniti štetu u probavnom sustavu.

Nekoliko savjeta o uporabi šparoga
• Pri odabiru šparoga uvijek se odlučite za one koje nisu drvenaste
• Pri kuhanju šparoge gube skoro polovimu mase, imajte to na umu kada razmišljate o količini koju kupujete i spremate
• Pripremite šparoge maksimalno dan-dva nakon što ste ih kupili
• Čuvajte šparoge u frižideru tako da dno šparoga bude zamotano u papir
• Pri pripremanju šparoga nemojte koristiti željezne posude jer tanini iz šparoga mogu reagirati sa željezom t euzrokovati gubitak boje stabljika

Izvor: George Mateljan: Najzdravije namirnice svijeta

izvor

http://www.dijetalno.net

27 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:03 am

lil


Admin
Admin
Tikvice

100gr/15 kcal ; P - 1.3%; UH - 2.3%; masti - 0.1%


Tikvice potječu iz Meksika, a čovječanstvo ih konzumira već 10000 godina.

Prijatan okus, mekana kora i kremasto, sočno bijelo „meso“, tikvice čine idealnom ljetnom namirnicom. Iako se mogu nabaviti tijekom cijele godine, najukusnije su u sezoni, a sezona im se proteže od svibnja do srpnja.

Tikvice potječu iz Meksika, a čovječanstvo ih konzumira od davnina, već 10000 godina. Zajedno s dinjama i krastavcima, svrstavaju se u porodicu Cucurbitacea, a postoji veliki broj različitih vrsta koje se razlikuju u obliku, veličini, boji i okusu. Tikvice mogu narasti i do veličine basseball palice, međutim, tada im okus nije toliko privlačan. Najbolji okus imaju plodovi koji su dugački do 15 cm. Osim samoga ploda jestivi su i cvjetovi tikvica koji se obično pohaju.

Tikvice i zdravlje
Spektar nutrijenata koje osiguravaju tikvice poprilično je impresivan. Naime, tikvice su izvanredan izvor mangana i vitamina C te vrlo dobar izvor magnezija, vitamina A, kalija, prehrambenih vlakana, folne kiseline, fosfora, bakra i vitamina B2.

Mnogi od navedenih nutrijenata imaju dokazano zaštitno djelovanje na zdravlje krvožilnog sustava. Magnezij igra važnu ulogu u prevenciji srčanog i moždanog udara, a zajedno s kalijem sudjeluje u regulaciji krvnog tlaka. Antioksidansi vitamin C i beta-karoten, spriječavaju oksidaciju kolesterola te posljedično smanjuju rizik za aterosklerozu.

Folna kiselina sudjeluje u regulaciji razine homocisteina, dok prehrambena vlakna utječu na smanjenje povišene razine kolesterola. Naime, i povišena razina homocisteina i povišena razina kolesterola dobro su poznati čimbenici rizika za razvoj bolesti srca.

Nutrijenti koje sadrži tikvica blagotvorno djeluju i na zdravlje probavnog sustava. Visok unos prehrambenih vlakana potiče pražnjenje crijeva, a samim time i uklanjanje toksina iz organizma, dok, prema nekim studijama, folna kiselina, vitamin C i beta-karotenpružaju zaštitu stanicama crijeva od spojeva koji su potencijalni karcinogeni.
Antioksidansi vitamin C i beta-karoten imaju i protuupalno djelovanje što ih čini blagotvornima kod stanja koje karakterizira upalni proces, poput astme, osteoartritisa i reumatoidnog artritisa.

Ekstrakt dobiven iz tikvice, pokazao se balgotvoran i u ublažavanju simptoma benigne hiperplazije prostate, stanja koje nerijetko zahvaća muškarce iznad 60 godina, a koje uzrokuje bolno i otežano mokrenje. Pri tome, najbolje djelovanje tikvice polučuju kada se konzumiraju u kombinaciji sa drugim namirnicama bogatima fitotvarima.

Savjeti za kupovinu i čuvanje

- Prilikom kupovine tikvica, birajte plodove koji su teški, blistavi, bez znakova smežuranosti. Uvijek kupujte tikvice srednje veličine ili one manjih dimenzija koje imaju najbolji okus.

- Čuvajte tikvice od oštećenja, čak i mala oštećenja mogu ubrzati propadanje. Prije spremanja u hladnjak nije ih potrebno prati, a u hladnjaku mogu ostati do sedam dana. Tikvice se mogu spremiti i u zamrzivač, a prije zamrzavanja preporučljivo ih je izrezati na ploške i blanširati dvije minute.

Nutritivna vrijednost
Tikvice, kuhane, narezane - 1.00 šalica; 180 g; 36 kCal Nutrijent ...................... .Količina.......... % DV
mangan........... 0.38 mg........... 19
vitamin C......... 9.90 mg........... 16,5
magnezij......... 43.20 mg......... 10,8
vitamin A......... 516.60 IU........ 10,3
prehrambena vlakna..2.52 g...... 10,1
kalij................ 345.60 mg....... 9,9
bakar.............. 0.19 mg........... 9,5
folna kiselina.... 36.18 mcg....... 9,0
vitamin K......... 6.30 mcg......... 7,9
fosfor.............. 70.20 mg......... 7,0
vitamin B6....... 0.12 mg........... 6,0
omega-3 m.k... 0.15 g............. 6,0
vitamin B1....... 0.08 mg........... 5,3
kalcij............... 48.60 mg......... 4,9
cink................. 0.70 mg........... 4,7
vitamin B3....... 0.92 mg........... 4,6
vitamin B2....... 0.07 mg........... 4,1
željezo............ 0.65 mg........... 3,6


Treba imati na umu...

Tikvice spadaju u malobrojnu skupinu namirnica koja ima mjerljivu količinu oksalata, komponenata koje, ako su u tjelesnim tekućinama prisutne u visokim koncentracijama, mogu kristalizirati i uzrokovati zdravstvene probleme. Zbog toga se osobama sa narušenim funkcijama bubrega i mokraćnog mjehura sugerira izbjegavanje tikvica. Nadalje, oksalati mogu ometati apsorpciju kalcija, pa se osobama koje uzimaju suplemente kalcija sugerira da tikvice jedu barem 2-3 sata prije nego unose kalcij.

izvor

http://www.dijetalno.net

28 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:06 am

lil


Admin
Admin
Kesten

100gr/170 kcal ; P - 2%; UH - 36.6%; masti - 2.7%


Poznato je više od stotinu različitih vrsta kestena...

Kesten se može konzumirati kao slastan i hranjiv međuobrok, a koristi se i kao dodatak raznim slanim i slatkim jelima.

Kesteni se pojavljuju i konzumiraju još u prethistoriji na prostorima Mediterana i Azije. U početku su uzgajani u Kini, Japanu, a potom su ih rimske legije donijele u Europu. Poznato je više od stotinu različitih vrsta kestena.

Razlikuju se od ostalih orašastih plodova zbog nižeg udjela masti i visokog udjela škroba. Imaju posebnu teksturu i sladak, blag okus. Po nutritivnom sastavu slični su smeđoj riži, a odličan su izvor elemenata u tragovima (minerala koji su nam potrebni u vrlo malim količinama).

Proteini im nisu jača strana, no zato su vrlo bogati škrobom, te je od ovih plodova moguće napraviti i brašno.

Kesten je jedini orašasti plod koji sadrži vitamin C, a predstavlja izvrstan izvor vitamina B6 i dobar izvor kalija i folne kiseline.

Kesten je namirnica koju odlikuje nešto viša energetska vrijednost, budući da 100 grama pečenog kestena sadrži 245 kcal.

Divlji kesten, koji nažalost nije za jelo, posjeduje i ljekovita svojstva. Najčešće se spominje kao pomoć kod varikoznih vena i oštećenja kapilara, a njegovi ekstrakti koriste se za pripremu ljekovitih pripravaka.

Kod kupovine kestena treba obratiti pažnju da su plodovi veći, sjajni, bez rupica na ljusci, što je znak da nema nepoželjnih ličinki.

Kada ih uzmemo u ruku, masa im mora odgovarati veličini, a ne smiju imati šuplji zvuk kada ih protresemo.

Kestene valja čuvati na hladnom do 2 tjedna, a korisno je provjeriti jesu li se na pojedinim plodovima pojavile rupice i tada takve plodove treba izdvojiti.

izvor

http://www.dijetalno.net

29 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:08 am

lil


Admin
Admin
Kelj

glavica 100gr/26 kcal ; P - 3.3%; UH - 3.3%; masti - 0.1%
lisnati 100gr/41 kcal ; P - 4%; UH - 4%, masti - 1%


Kelj prebogat vitaminom C
Visok sadržaj i vitamina grupe B, karotina, gvožđa, magnezijuma i kalijuma

Kelj je povrće iz porodice kupusa, a njegove razne sorte mogu se uzgajati tokom cele godine, pa ga uvek ima na tezgama.
Kupus je praroditelj kelja. Ali, kelj ne samo da je nasledio od kupusa sve najbolje osobine već ih je, uz čovekovu pomoć, znatno poboljšao. On sadrži obilje ugljenih hidrata, belančevina i masti koji mu daju kaloričnu vrednost koja ga izdvaja od ostalog kupusnog povrća. Belančevina i askorbinske kiseline ima trostruko više od kupusa. A kada se radi o mineralnim solima, kalijumu, magnezijumu i gvožđu, onda je apsolutni rekorder.
Vitaminska skala kelja šira je od kupusove. Koliko god da je kupus nezamenljiv izvor vitamina C, osobito u svežem i kiselom obliku, kelj ga nadmašuje (50 mg %). Ima i vitamina grupe B (B1, B2, B6, PP) i karotina (provitamin A).
Pored običnog glavatog kelja, koji je najpoznatiji i na koji smo navikli u svakodnevnoj upotrebi, spomenimo još dve vrste koje imaju nešto drukčije karakteristike. To su lisnati ili bezglavi kelj i kelj pupčar, ili takozvana prokulica. U prvom slučaju radi se o kelju koji ne oblikuje glavicu već se razrasta u široke mesnate listove, a u drugom obliku u “pupove”, babuške, slične zelenim lopticama. Ove vrste kelja mogu se posebno preporučiti osobama koje pate od opstipacije jer obiluju sirovom celulozom. Ali zbog teže probavljivosti ne bi smeli da ih uzimaju oni koji boluju od katara sluznice u želucu i crevima.
Mnogostruke su mogućnosti njegove primene u kuhinji: od čorbi, salata, variva, pirea, gibanica, savijača, punjenog i pečenog kelja, pa do odrezaka koji zamenjuju meso.
Prema nekim najnovijim istraživanjima farmaceuta, kelj sadrži neka jedinjenja ulja slačice, za koja se već ranije znalo da usporavaju hiperfunkciju štitne žlezde pa su iz toga izvukli zaključak da su osobe koje jedu mnogo kelja miroljubive prirode.

www.dnevnik.co.yu

Kako se priprema kelj?

Prvi stupanj pripreme kelja uključuje razdvajanje listova, velike listove potrebno je prerezati dok mali mogu ostati cijeli. Listove potom treba isprati pod mlazom hladne vode. Sredina glavice moze se nasjeckati te kuhati sa listovima ili odstraniti. Mladi kelj može se konzumirati svjež kao salata. Stariji kelj potrebno je skuhati jer je svjež teško probavljiv. Kelj se najčešće priprema i najbolji je kuhan u slanoj vodi. Tradicionalni način pripreme uključuje kuhanje u slanoj vodi 40 minuta - dok se u potpunosti ne smekša. Međutim, kelj može biti gotov za 5 do 8 minuta. Kelj se može dodati juhama i varivima, često se priprema sa u kombinaciji sa krumpirima i ječmom. U kombinaciji sa bijelim grahom i kobasicom predstavlja tradicionalno portugalsko jelo. Kelj se može začiniti češnjakom, maslinovim ili sezamovim uljem, sokom od limuna, cimetom, ribizlom ili preprženim sjemenkama bora.

http://www.dijetalno.net

30 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:13 am

lil


Admin
Admin
Zelena salata

100gr/14 kcal ; P - 1.1%; UH - 2.2%; masti - 0.1%


Salata je biljka koja prati naše jelovnike gotovo čitave godine. To možemo zahvaliti velikom broju njenih sorti, koje se jednako uspešno uzgajaju u rano proleće, leti, pa čak i preko zime. Njen najveći deo, čak do 95 odsto čini voda. Međutim, iako je salata kao energetski izvor gotovo beznačajna (100 grama salate sadrži 63 kJ ili 15 kcal), to nimalo ne umanjuje njenu hranljivu vrednost. Naprotiv, ona obiluje dragocenim mineralima i vitaminima. Od mineralnih sastojaka najviše ima kalcijuma (24 mg%) i gvožđa (0,5 mg%), znatne količine magnezijuma, joda, mangana, kobalta, nikla, silicijuma i bakra. Od vitamina najbogatija je vitaminom C (24 mg%), karotinom (0,12 mg%) i gotovo svim vitaminima grupe B, te vitaminom E. Uzgajivači zelenu salatu razvrstavaju prema četiri glavne odlike to su: salata glavatica ili puterica, hrustava kristal-salata, lisnata salata za branje i lisnata salata za rezanje, koje se dalje dele u mnoštvo podvrsta i varijeteta. Kod nas su svakako najproširenije i najomiljenije prve dve vrste: puterica i kristal-salata - pune zdravlja.
Najvredniji lekoviti sastojak salate je njen mlecni sok koji sadržava tzv. laktukarijum. Najviše ga ima u korenu, lisnim rebrima i mladim stabljikama. Taj neškodljivi sastojak deluje kao opijum, i upravo je on pribavio slavu salati još u anticko vreme. Danas su te stare tvrdnje i potvrdene: pouzdano se zna da laktukarijum ublažava bol, nervnu napetost i osigurava spokojan san.
Ako neko iz bilo kojih razloga ne može da jede sirovu salatu, najbolje je da je prethodno malo propirjani na maslacu. Salata ce pri tome izgubiti nešto vitamina C, ali ce postati probavljivija, a ostali sastojci ce se uglavnom sacuvati.
Mnogi evropski narodi, poput Španaca, Portugalaca pa i Francuza, gotovo svakodnevno imaju na jelovniku zelenu salatu, ali ne kao prilog jelu, vec kao predjelo. Takvo predjelo od sveže, sirove salate pripremljeno je, odnosno zacinjeno s mnogo maštovitosti i kulinarskog umeca. Kao zacin koristi se suncokretovo, sojino, bucino i maslinovo ulje, vinsko, jabukovo ili obicno sirce, limunov sok, zelene i crne masline, razni prelivi od luka, belog luka, peršuna i ostalih zacinskih trava i mirodija, majoneza, gorušice i slicno, a dodatak mogu biti i krompir, tvrdo kuvana jaja, cvekla itd. To samo potvrduje izuzetno svojstvo salate kao aperitiva.
Što se tice zacina, valja upozoriti da zelenu salatu treba uvek zaciniti i smešati u poslednji cas, neposredno pre iznošenja na sto, da bi ostala cvrsta i sveža.

izvor

http://www.dijetalno.net

31 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:17 am

lil


Admin
Admin
Endivija

Endivija pripada rodu salata ali ona je u stvari oplemenjeni oblik cikorije. Kod nas se endivija javlja kao ˝zimska˝ salata jer joj je ponuda najveća zimi, kada su u deficitu salate glavatica (ledenke i puterice).

Energetskom vrijednošću znatno nadmašuje salatu. Sadrži gorke tvari koje pospješuju probavu, a kako sadrži i inulin, ima posebnu vrijednost u prehrani diabetičara. Važan je izvor vitamina C, karotena, kalcija, fosfora i željeza.

Endivija se smatra vrstom zelene salate, a prepoznaje se po “krecavom” lišću. Ona, doduše, pripada istoj porodici kao i obična zelena salata, ali je ipak u pitanju oplemenjeni oblik cikorije i ispravnije ju je smatrati cikorijom nego salatom. Predak im je isti: divlja samonikla cikorija koja i danas raste na obalama Sredozemlja, a poreklom je iz Indije. Poznavali su je još stari Egipćani, Grci i Rimljani, koji su je veoma cenili i poštovali, te joj pripisivali lekovita svojstva. Kod nas je, međutim, endivija, posebno kao povrće, malo poznata. Iako može donekle zameniti salatu glavaticu naročito zimi kad ove ređe ima na tezgama,(mada je mnogo tvrđa i žilavija, a po ukusu gorča), endivija je ipak povrće, i to povrće vrlo visokog kvaliteta, sa znatno većim mogućnostima primene u kulinarstvu nego salata.
U Zapadnoj Evropi, posebno u Francuskoj i Velikoj Britaniji, endiviji se poklanja mnogo više pažnje nego kod nas, pa se i u uzgoju otišlo mnogo dalje. Poznata su dva glavna tipa: bataviljski tip (eskariol), sa širokim i ravnim lišćem, te mahovinasta, tamnolisna endivija s vrlo kovrdžavim i nazubljenim lišćem. Obe vrste imaju zajedničku karakteristiku da po razvijanju listova oblikuju glavicu. I kod nas su uglavnom poznate obe vrste, mada se eskariol više uzgaja, jer bolje zamenjuje salatu, mekši je i nije tako gorak kao kovrdžava endivija.
I lišće endivije može da se etiolira (uveže pri vrhu, da bi ono unutrašnje ostalo belo, ujedno i mekše). Zeleno lišće je jestivo samo dok je mlado, ali zato mnogo bogatije mineralnim sastojcima i vitaminima nego izbeljeno lišće i mnogo je hraniljivije. Kao ilustraciju, navešćemo da u zelenim listovima endivije ima 17 mg% vitamina C, dok ga u etioliranom ima svega 9 mg%. Endivija je uopšte po mineralnom i vitaminskom sastavu siromašnija od obične zelene salate, posebno kad se upoređuju unutrašnji izbeljeni listovi. Ipak, sadrži folate i gvožđe i druge materije neophodne organizmu, kao i sve vrste zelene salate. Međutim, energetska vrednost endivije mnogo je veća nego salate, jer je bogatija proteinima i šećerom, suvom materijom i polisaharidima, koji su neophodni za probavni sistem.
Gorke materije koje sadrži mlečni sok endivije veoma su korisne i potrebne organizmu jer poboljšava apetit, podstiču izlučivanje mokraće, a mnogi ljubitelji povrća posebno cene upravo taj nagorak ukus. Pa i onda kad se endivija priprema sirova, kao salata, može se oplemeniti tako što će se, isečena, više puta isprati u hladnoj vodi i na taj način u velikoj meri ublažiti gorčina. Ako se endivija pomeša s blažim ili slatkastim povrćem, kao što su krompir ili cvekla, tvrdo kuvanim jajetom, prelivima kao što su vinegret ili limunov, ili čak s voćem (narandže, mandarine, jabuke) i ako se pospe začinskim travama (bosiljak, mirođija, miloduh, peršun, vlasac), prihvatiće je s oduševljenjem i oni koji je zbog oporosti ne smatraju dovoljno profinjenom.
Poreklom je iz Indije, a pripada rodu salata, ali je žilavija od klasične zelene salate . Kod nas je poznata kao zimska salata. Može da se kuva, dinsta i peče. Sadrži gorke supstance (koje se ublažuju pranjem kad je već iseckana). Ubrzava izlučivanje toksina iz organizma i pospešuje probavu. U endivji ima karotena, kalcijuma, fosfora, gvožđa i dosta vitamina C ; Sardži insulin koji je jako važan u ishrani dijabetičara.

izvor

http://www.dijetalno.net

32 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:22 am

lil


Admin
Admin
Rabarbara

100gr/12 kcal ; P - 1%; UH - 2%; masti - 0%


Rabarbara je manje poznato višegodišnje povrće, koje se uzgaja zbog mesnatih sočnih listova s dugim, debelim, ljubičastim, zelenim ili ružičastim lisnim drškama. Lišće se koristi kao varivo, poput spanaća, a od svežih oguljenih lisnih drški pravi se salata (dovoljno je preliti ih sokom od limuna i začiniti po želji). Služe i za različita jela: čorbe, variva (propržene na maslacu ili ulju i prelivene limunovim sokom ili tartar-sosom), kao i sokove (iscediti pa piti svež, s medom, ili prokuvan, takođe s medom ili šećerom), kompote, slatko.
Ovo povrće bogato je vitaminom C i provitaminima A i ekpinom, a energetska vrednost mu je mala. Ipak, dodaćemo i da ima izrazito kiselu reakciju u organizmu, koja može izazvati pomanjkanje kalcijuma, pa je ne treba uzimati u velikim količinama. Treba je kombinovati s baznim ili neutralnim namirnicama, poput (presnog) povrća – zelenog lisnatog, luka, krompira, pitomog kestena, pšeničnih mekinja i klica…
Kao što smo rekli, rabarbara može da se koristi na razne načine, pa predlažemo neke od njih.

*************************************************************
Već je moguće kupiti dugačke i debele strukove rabarbare. Listovi ovog povrća su otrovni, ali stabljka sadrži puno vitamiba B3 i B5, folnu kiselinu, kao i magnezijum, mangan, gvožđe i fosfor. Ono što je takođe čini važnom su limunska i jabučna kiselina, tanini, pektin i blage supstance koji pomažu u probavi (antrahinoni). Bečki stručnjak prof Hademar Bankhofer objašnjava da ona detoksinira organizam i smiruje nerve, te da osobe koje je redovno konzumiraju nemaju problema sa probavom. Zato je rabarbaru idealno jesti posle obroka sa mesom.

Pored toga, ova biljka pomaže u jačanju nerava, poboljšava raspoloženje i deluje na vitalnost organizma. Takođe, pomaže da kosa ne osedi prerano. Ipak, ovo povrće traži i oprez. Bogato je oksalnim kiselinama koje podstiču stvaranje kamena u bubregu, pojačavaju reumu i bolove kod gihta. Zato se preporučuje samo jednom nedeljno, oljuštena i nikada sirova. Prof Bankhofer preporučuje da stabljike rabarbare sito isečete, ubacite u ključalu vodu i posle kuvanja tu vodu treba baciti. Rabarbara se može kombinovati sa jelima koja sadrže mleko (puding, sutlijaš…), a može se jesti i kao kompot ili u voćnoj salati

izvor

http://www.dijetalno.net

33 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:26 am

lil


Admin
Admin
Artičoka

100gr/17 kcal ; P - 1.7%; UH - 2.3%; masti - 0.2%


Articoke se smatraju pravim delikatesom, a dijetne su i bogate vitaminima i mineralima.
Njen se cvet vec duze od 2000 godina poslužuje na stolovima kao pravi delikates, stoga s pravom nosi titulu najplemenitijeg povrca. Articoka potice sa obala Sredozemlja, prvi su je uzgajali još stari Egipcani, potom Grci i Rimljani. Od svog antickog originala ni današnje se nisu mnogo udaljile, jedino što su uzgojene i vrste bez karakteristicnih bodlji.
Cvet se nalazi na vrhu zelene stabljike s lišcem, no listovi i koren nikad se nisu koristili za jelo.
Articoka ima malu energetski vrednost (od 39 do 51 kalorije) i skoro zanemarljive kolicine masnoce i belancevina, no zato je izrazito bogata mineralima (mangan, kalijum, fosfor, kalcijum, natrijum, sumpor i magnezijum), i vitaminima (provitamin A, vitamini grupe B i C), a za njen pomalo gorak i trpak ukus zaslužna je taninska kiselina.

Lekovita svojstva:
Regulise holesterol u krvi, podstice sagorevanje masnoca, poboljšava varenje i rasterecuje jetru, zaduženu za procišcavanje krvi.
Podstice rad bubrega, suzbija crevne infekcije i smanjuje kolicinu uree u krvi. Korisna je i dijabeticarima jer je siromašna šecerima.
Ipak, moraju je izbegavati dojilje jer nepovoljno utice na lucenje mleka, kao i osobe s osetljivim želucem i oštecenjima jetre ili bubrega.

Kako je izabrati:
Treba voditi racuna o tome da se ovojni listici lako otkidaju, da peteljka ima prirodnu sivo-zelenu boju i da nije posuta mrljama.

Povijest

Ime artičoka najvjerojatnije potječe od arapske riječi al-qarshuf. Španjolci je zovu alcachofa, Taljani carciofo, a Francuzi artichaut.

Povjesničari se slažu u jednom: pradomovina artičoka je neka od zemalja Mediterana, vjerojatno Sicilija ili područje oko Tunisa, u Antici znano kao Kartaga.

Artičoke su iz Sicilije, oko 1466. dospijele do Nape, a potom i do Firence. Do godine kada je rođena Catherina Medici, 1519., u njenoj voljenoj Toskani, artičoke su već uzgajane gotovo 50 godina. Vjeruje se da je upravo ona Francusku upoznala s ovim povrćem, i to nakon što se u dobi s 14 godina udala za francuskog kralja Henry-a II.

Catherina se suprostavljala običajima koji su ženama branili da jedu povrće afrodizijačkih svojstava. U artičokama je uživala otvoreno, i u velikim količinama.

Od 16. do 20. stoljeća, Francuzi su artičoke uzgajali čak i u Parizu, te im dodijelili epitet vrhunske delicije. Kao i ostalo „neuobičajeno“ povrće, artičoke su bile izuzetno skupe, i u njima su mogli uživati samo oni najbogatiji. „Kraljevski“ status u Francuskoj artičoke su izgubile onoga trenutka kada su ih na veliko počeli uzgajati seljaci u Italiji i Grčkoj.

Tijekom 19. stoljeća, Kaliforniju su Španjolci, a Louisianu Francuzi upoznali sa artičokama. Čak i danas, u New Orleansu, u kojem su se nastanili mnogi Francuzi, artičoke su sastavni dio ponude mnogih restorana.

U Kaliforniji artičoke doživljavaju renesanu početkom 20. stoljeća zahvaljujući talijanskim imigrantima.

Danas su najveći svjetski proizvođači artičoka Francuska, Italija i španjolska, dok Kalifornija pokriva gotovo 100% potreba američkog tržišta.

Artičoka u različitim kulturama

Talijani vole puniti artičoke različitim mješavinama začina ili pržiti narezana srca artičoke u maslinovom ulju.

U nekim zemljama stabljika se odbacuje dok se u drugima jede s užitkom. Ponekad su stabljike vrlo jestive, nježne i pune okusa, no kada se artičoke stare i prezrele, stabljike su gorke, neukusne i pune drvenastih vlakana.

Taljani uzgajaju nekoliko vrsta artičoka, a posebice uživaju u vrlo malima, koje se konzumiraju čitave. Četiri su osnovne vrste: Catanese, Romanesco, Spinoso Sardo i Violetto di Toscana. Završeci listova nekih od navedenih kultivara roze su ili ružičaste boje. Neke ružičaste vrste mogu se, ukoliko su vrlo mlade, jesti i svježe.

U New Orleansu, francuski kuhari artičoke pune plodovima mora, začinjenim krušnim mrvicama pomiješanima sa lukom, češnjakom, Romano sirom i svježom koricom limuna. Još jedan od francuskih „izuma“ uključuje serviranje listova artičoke oko zdjele napunjene umakom od kamenica.



Folklor i neuobičajen fenomen

Europsko plemstvo s entuzijazmom je uživalo u artičokama jer su vjerovali da posjeduje afrodizijačka svojstva, a otkriveno je da je u njima posebno uživao Henry VIII. Vjerovanje da artičoke imaju afrodizijačka svojstva posebno je bilo uvriježeno u Srednjem vijeku.

Artičoke sadrže fitokemikaliju, cinarin, koja ima snažan utjecaj na okus, stoga osobe koje uživaju u atričokama, najčešće istovremeno ne uživaju i u vinu, jer im je kombinacija ovih dvaju okusa nespojiva. Dva testiranja okusa, jedno iz 1934. i drugo iz 1972., potvrdila su ovaj fenomen. Naime većina degustatora potvrdila su da se nakon konzumacije artičoka, sladak okus zadržava kroz određen period. Degustatori su otkrili i da sve što se jede neposredno nakon artičoka ima slatkast okus.

Ovo otkriće posebno dobro je iskoristio vinar iz Italije te započeo proizvodnju Cynara, aperitiva na bazi artičoke vjerujući da će nakon njegove konzumacije, hrana biti ukusnija. Slatka (za)misao!

Nutritivna svojstva artičoke

Artičoke se smatraju ‘praktičnim pakiranjima’ vitamina, minerala i fitokemikalija. Ovaj plod jedinstvenog oblika vrijedan je izvor dviju fitokemikalija - cinarina i silimarina - s brojnim pozitivnim učincima na zdravlje čovjeka.

Još su naši drevni preci smatrali artičoku snažnim stimulatorom apetita. Znanstvena istraživanja dokazala su da cinarin doista stimulira okusne pupoljke na jeziku. Također, fitokemikalija cinarin odgovorna je za sladak okus bilo koje hrane koja se konzumira odmah nakon artičoka.

Artičoka je iznimno bogat izvor vlakana. Jedan plod srednje veličine osigurava čak 6 grama vlakana. Osobama koje paze na energetski unos ili su na redukcijskoj dijeti posebno je preporučljiva jer je niskokalorična, sadrži tek 60 kcal u 130 g.

Sadrži značajan udio proteina, sasvim je bez masnoća, a sadrži brojne vitamine i minerale, uključujući vitamin A, vitamine B3, B6, C i folnu kiselinu te magnezij, krom, mangan, kalij, fosfor, željezo i kalcij.

Ljekovita svojstva artičoke

Ljekovitost artičoke poznataje već stoljećima, a smatra se da potječe od gorkih tvari u lišću i korijenu, koje imaju posebnu aromu i potiču brže protjecanje žuči.

U spisima tradicionalne medicine govorise da čaj lišća artičoke vraća tek, pomaže pri probavi masti, stimulira mokrenje, liječi jetru i žučni mjehur, odstranjuje iz krvi mokraćnu kiselinu (ureu), otrovni produkt poremećene izmjene tvari u tijelu, liječi žuticu, kongestiju i cirozu jetre.

Klinička istraživanja provedena u posljednjih nekoliko desetljeća dokazala su neke od drevnih pretpostavki. Primjerice, dokazano je kako artičoka snižavarazinuLDL-aililošegkolesterola, posjeduje diuretičkiučinakipovoljnodjelujenajetru.

Artičoka je povrće koja spada u porodicu glavočika, zajedno s ljekovitim biljem sikavicom i čičkom. Zajedničko svojstvo im je visok udio tvari silimarina i inulina koje imaju zaštitan učinak na jetru. Redovito konzumiranje artičoke stimulira funkciju jetre i smanjuje razinu masnoća i kolesterola u krvi, a ovaj učinak može se zahvaliti visokom udjelu tvari cinarina.

Cinarin i kafeinska kiselina, tvari kojima je bogata artičoka, u pokusima na životinjama pokazali su se kao učinkoviti hepatoprotektivni spojevi. Inulin, neprobaljivi ugljikohidrat, ima blago laksativno djelovanje, te pomaže kod konstipacije. Zdravlje jetre ovisno je o redovitom pražnjenju crijeva, a u razdobljima zatvora veće je opterećenje jetre. Inulin je ujedno i hrana za «dobre» bakterije u debelom crijevu, te potičući njihov rast i aktivnost potiskuje rast patogenih bakterija u debelom crijevu. Na taj način smanjuje se razina toksina koji dospijevaju u jetru, a održava se i zdravlje čitavog organizma.

izvor

http://www.dijetalno.net

34 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:31 am

lil


Admin
Admin
Boranija

zelena 100gr/18 kcal ; P - 2.1%; UH - 2.4%; masti - 0.1%
zuta 100gr/28 kcal ; P - 2%; UH - 5%; masti - 0%


oranija je bogata mineralima, pre svega kalijumom (200 mg), kalcijumom (40 mg), magnezijumom (20 mg), gvožđem (0,9 mg), selenom, cinkom, fluorom i sl.; zasićuje zbog visokog sadržaja biljnih vlakana (2 mg), glicida (4 g) i belančevina (2 g); obiluje betakarotinom (350 mcg) i vitaminima C (15 mg), E (0,2 mg) i B6 (0,3 mg). Skuvajte je „al dente“ da biste sačuvali vitamine, kalcijum i kalijum.

***************************************************************
Ovo povrće jača srce, uspostavlja ravnotežu leukocita u krvi, poboljšava probavu i podstiče izlučivanje otrova iz organizma

Valja odmah istaći da boranija, u obliku u kakvom je obično koristimo kao namirnicu i kakvu nabavljamo na pijacama, pripada istoj botaničkoj vrsti kao i pasulj, tj. osušeni plod, zrno, dozrele boranije. Ili obrnuto, boranija je, zapravo, oblik pasulja koji se u ishrani upotrebljava kao mlada nedozrela mahuna.
Mnoštvo je sorti koje se međusobno uočljivo razlikuju, po obliku, veličini i boji. Po obliku mogu biti uske i okrugle, kao olovka, ili široke i pljosnate, a po veličini od sasvim kratkih do dugačkih i do 25 centimetara. Boja im varira od izrazito zelene do bledožućkaste, a neke vrste su ljubičasto-pegave. Budući da se za jelo upotrebljavaju sasvim mlade mahune, u kojima se zrno budućeg pasulja još nije razvilo, prednost imaju sočne i mesnate sorte, sa sitnim i nerazvijenim zrnom.
Energetska vrednost boranije, za razliku od pasulja, veoma je mala: 100 grama sadrži 174 kJ ili 42 kcal. Od osnovnih hranljivih sastojaka ima 7,6 grama ugljenih hidrata, 2,2 grama belančevina i 0,2 grama masti. Međutim, u suvom zrnu pasulja tih sastojaka ima deset puta više.

Salata iz Nice

Potrebno je: pet kuvanih krompira isečenih na kocke, pola kilograma isečene i skuvane boranije, tri paradajza isečena na osmine, dve trećine šolje ulja (najbolje maslinovog), trećina šolje vinskog sirćeta, dva češnja belog luka, dve kašičice senfa, kašika seckanog peršuna, manja glavica iseckanog luka, malo bibera, jedan isečeni krastavac, jedan iseckani crveni luk, tvrdo kuvano jaje, glavica zelene salate, konzerva tunjevine (oceđena od ulja), 12 prepolovljenih crnih maslina.
Izmešati ulje, sirće, beli luk i začine. Preliti preko krompira, boranije i paradajza i ostaviti da odstoji jedan sat. Poslagati naizmenično na tanjir listove zelene salate, povrće i jaja, odgore staviti tunjevinu, ukrasiti maslinama i preliti ostatkom “dresinga”.


Od mineralnih sastojaka u boraniji ima najviše kalcijuma (52 mg%), fosfora (45 mg%) i gvožđa (0,7 mg%), a sadrži i nešto ostalih mikroelemenata, kao što su magnezijum, mangan, nikal, i kobalt.
Ni vitaminski sastav mlade boranije ne treba potcenjivati, jer sadrži pre svega karotin (provitamin A), vitamine grupe B, te vitamine C i E.
Hranljivi sastojci boranije imaju takođe određena lekovita svojstva. Tu pre svega treba istaći arginin, supstancu iz grupe glukokina, čije je delovanje slično delovanju insulina. Zbog toga bi u dijabetičarske dijete trebalo obavezno uključiti boraniju, kao glavno jelo, tim više što se glukokinin kuvanjem ne uništava. Neki autori smatraju da bi dijabetičari morali pojesti sedam kilograma boranije nedeljno.
Inzotol, supstanca koje u boraniji ima 0,7 do 0,8 odsto, jača srce i reguliše metabolizam kalcijuma u organizmu. Primećeno je da kod mnogih bolesnika koji su uzimali antibiotike dolazi do poremećaja u krvnoj slici, odnosno do smanjenja broja belih krvnih zrnaca. A ustanovljeno je takođe da određena supstanca u mladoj boraniji efikasno uspostavlja ravnotežu leukocita u krvi.
Boranija sadrži mnogo celuloze pa poboljšava probavu. Ali bolesnicima koji boluju od crevnih bolesti treba je davati vrlo oprezno, ili potpuno izostaviti.
Navedimo još i to da mlade mahune boranije deluju i kao odlični diuretik, rastvaraju mokraćnu kiselinu i podstiču izlučivanje otrovnih materija iz organizma.

blic.co.yu

http://www.dijetalno.net

35 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 8:41 am

lil


Admin
Admin
Komorač

Latinski naziv: Foeniculum vulgare Mill.
Engleski naziv: fennel
Regionalni naziv: koromač, morač, slatki kopar, janež, slatki aniš

Opis i porijeklo

Komorač je otporna samonikla divlja ili uzgojena dvogodišnja biljka s odebljalim korijenom, iz kojeg u prvoj godini izrastu listovi, a u drugoj godini i do 2 metra visoka stabljika s listovima i cvjetovima. Stabljika je okrugla, modro-zelene boje i u gornjem dijelu razgranjena, a listovi su sastavljeni od mnoštva sitnih listića. Komorač pripada porodici štitarki, jer su žuti cvjetovi skupljeni u štitaste cvatove. U svakom plodu ima stotinjak sjemenki bogatih eteričnim uljima. Sjemenke su male, aromatične, plosnate i ovalne, sa žutim žlijebom, a se koriste kao začin.

Ova biljka potječe iz Sredozemlja i najviše joj odgovara topla, ali ne prevruća klima. Uzgaja se u Grčkoj, Turskoj, Italiji, južnoj Francuskoj i u sjevernoafričkim zemljama. U Hrvatskoj raste po kamenjarima Primorja i Dalmacije.

U antici i u azijskom prostoru komorač je bio cijenjen zbog svog okusa sličnog anisu, kao i zbog ljekovitih svojstava. Rimljani su uživali jesti njegove listove, korijenje i sjemenke u salatama i kruhu. U srednjem vijeku koristili su ga za rastjerivanje kukaca. Vjerovalo se da plaši vještice, pa su ga za Ivanjske noći vješali na ulazna vrata. Često su ga stavljali u ključanice da nikakvo zlo noću ne uđe u kuću. Srodne vrste komoraču su anis, celer i kim

Energetska i nutritivna vrijednost

nergetska vrijednost 100 g svježeg korijena komorača iznosi
31 kcal / 130 kJ. Od toga 1,2% čine proteini, 0,2 % masti i 7,3% ugljikohidrati. Sadrži 3,1 g dijetalnih vlakana, kao i još dvanaest važnih elemenata u tragovima i četrnaest aminokiselina u idealnom sastavu.

Od minerala izvrstan je izvor kalija (414 mg), dobar je izvor mangana (0,2 mg, što čini 10% RDA), a od vitamina izvrstan je izvor
vitamina C (12 mg, što čini 20% RDA).

Energetska vrijednost sjemena komorača iznosi 345 kcal / 1443 kJ. Od toga je 16% proteina, 15% masti, 52% ugljikohidrata, a bogat je dijetalnim vlaknima (40 mg) i fitosterolima (66 mg).

Od minerala izvrstan je izvor mangana (6,5 mg, što čini 310% RDA), željeza (18,5 mg, što čini 130% RDA), magnezija (385 mg, što čini 130% RDA), kalcija (1 200 mg, što čini 120% RDA), bakra (1,1 mg, što čini 120% RDA), fosfora (487 mg, što čini 61% RDA) i
cinka (3,7 mg, što čini 37% RDA).

Od vitamina izvrstan je izvor vitamina C (21 mg, što čini 35% RDA) i vitamina B kompleksa: niacina (6 mg, što čini 38% RDA), tiamina (0,4 mg, što čini 34% RDA), piridoksina (0,5 mg, što čini 28% RDA) i riboflavina (0,4 mg, što čini 27% RDA).

DOBAR IZVOR - pojam se odnosi na namirnice koje sadrže vitamine, minerale, proteine i vlakna u količini od najmanje 10 posto dnevnih potreba RDA
ODLIČAN IZVOR - pojam se odnosi na namirnice koje sadrže vitamine, minerale, proteine i vlakna u količini od najmanje 20 posto dnevnih potreba RDA
RDA - Recommended Dietary Allowances (preporučene dnevne količine)

Ljekovitost

Komorač je jedna od najstarijih poznatih ljekovitih biljaka koju su koristili stari Egipćani, Rimljani i Grci, a kod nas su ga, kao prirodni lijek kod probavnih tegoba i prehlada, proslavili benediktinc

U ukupnom kvalitetnom nutritivnom sadržaju osobito se ističu flavonoidi rutini i kvercitin, te raznovrsni kempferol glikozidi, koji imaju snažno antioksidativno djelovanje. Vrlo zanimljiv je i anetehol, sastavni dio hlapljivih komponenti eteričnog ulja. Istraživanja su pokazala da smanjuje upale i pomaže u sprječavanju razvoja raka. Eksperimentima na životinjama utvrđeno je da eterično ulje ima sposobnost zaštite jetre od štetnog toksičnog djelovanja.

Komorač je dobar izvor vitamina C, koji je također snažan antioksidans i ima sposobnost neutralizacije štetnog djelovanja slobodnih radikala u vodenim otopinama u tijelu, koji mogu uzrokovati boli u zglobovima i rezultirati osteoartritisom i reumatoidnim artritisom.

Odličan je izvor dijetetskih vlakana koja pomažu u pravilnoj funkciji crijeva, i na taj način sudjeluje u sprječavanju razvoja raka debelog crijeva. Vlaknaste tvari vežu na sebe otrovne i masne tvari u crijevima, odstranjujući tako otrove iz tijela te smanjujući razinu kolesterola i masnoće u krvi. Dijetetska vlakna održavaju zdravlje srca jer vežu žučne soli u debelom crijevu i izlučuju ih iz tijela. Za ponovnu proizvodnju žučnih soli troši se kolesterol, čime se smanjuje njegova količina u krvi i rizik od njegovog štetnog djelovanja. Vlakna povećavaju osjetljivost inzulina i tako sprječavaju razvoj dijabetesa tipa 2. Imaju visoki kapacitet vezanja vode, bubre i usporavaju probavu, što daje osjećaj sitosti. Iz tog se razloga hrana bogata dijetetskim vlaknima preporuča tijekom redukcijskih dijeta.

Komorač je izvrstan izvor kalija, koji pomaže kod snižavanja visokog tlaka, jednog od rizičnih faktora koji mogu utjecati na srčani ili moždani udar.

U pučkoj medicini ljekovitim dijelovima biljke smatraju se korijen, koji se skuplja od polovine ožujka do kraja travnja, i nadzemni dio biljke, lišće, koje se može skidati tijekom cijelog ljeta.

Sjemenke i korijen komorača sastavni su dijelovi čajeva za čišćenje organizma, što se pripisuje eteričnom ulju koje suzbija nadutost, smiruje grčeve želuca i crijeva i djeluje protiv vrenja. Čisto eterično ulje dobiva se destilacijom iz sjemenki, a preporuča se uzimanje sa šećerom ili u vodi za liječenje bolova u grlu i promuklosti. Također se preporučuje i za vanjsku primjenu, kao sastavni dio antireumatskih sredstava za masažu.

Komorač pojačava rad stanica, jača imunitet, zaustavlja razmnožavanje mikroorganizama, pospješuje izlučivanje mlijeka, utječe na živčani sustav i dobro raspoloženje, odstranjuje sluz kod kašlja i hunjavice, djeluje lagano smirujuće i opuštajuće. Zbog visokog sadržaja beta-karotena, može se preventivno koristiti kao djelotvorno sredstvo protiv raka. Više od dva puta tjedno komorač ne bi smjele konzumirati osobe koje su sklone proljevu.

Prije se koristio kuhan u vinu kod bolesti bubrega i mjehura, za izlučivanje kamenca, a smatralo se da je dobar za jetru, slezenu i kod bolesti grušanja krvi. Vino se preporučalo piti i za proširene vene, a usitnjeno sjeme komorača, pomiješano s toplim mlijekom, davalo se djeci koja se nisu hranila majčinim mlijekom.

Od sjemenki komorača dobiva se eterično ulje, a iz plodova se radi ljekoviti čaj za želudac i crijeva, koji uz to djeluje i lagano umirujuće, pa je idealan za djecu.

Pravi ljekoviti koktel možete pripremiti tako da svježi komorač začinite maslinovim uljem i ovu ukusnu i mirisnu salatu pojedete kao predjelo.

Kupovanje i čuvanje

Bijela ili blijedozelena i čvrsta lukovica, sa suptilnim mirisom na anis, bez znakova oštećenja i truljenja, znak je dobre kvalitete komorača. Stabljike koje se nadovezuju na lukovicu trebaju biti ravne i bliske jedne drugoj, a listovi svježi i zeleni. Prilikom kupnje birajte manje lukovice koje su čvršće i manje vlaknate. Izbjegavajte komorač koji ima cvjetove na stabljikama jer je to znak da je prezreo.

Komorač čuvajte u odjeljku hladnjaka za povrće do četiri dana, iako ga je najbolje pripremiti istoga dana nakon kupnje jer stajanjem gubi na aromi. Nakon blanširanja komorač se može zamrznuti, no ovim postupcima on dosta gubi na svojoj aromi.

Osušene sjemenke komorača čuvajte u čvrsto zatvorenoj posudi na hladnom i suhom mjestu do šest mjeseci. Čuvanje u hladnjaku produžit će njihovu trajnost.

Priprema jela s komoračem

vi dijelovi komorača, lukovica, stabljike i listovi, upotrebljavaju se u pripremi jela. Nožem odrežite stabljike i dno lukovice, a maknite i vanjske listove lukovice. Kratko isperite pod tekućom vodom, a zatim komorač narežite prema potrebi. Nožem lukovicu prepolovite i režite je po dužini na kriške za pirjanje ili na tanke ploške u obliku polumjeseca za salate. Svaku polovicu možete narezati i na kockice. Stabljike koristite u pripremi temeljaca, dok listovi daju osobitu aromu ribi pečenoj u foliji, a mogu se iskoristiti i za ukrašavanje jela.

Najbolje od komorača dobit ćete poslužite li ga svježeg. Vrlo su zanimljive kombinacije komorača s povrćem i voćem u raznim miješanim i složenim salatama. Evo nekoliko zanimljivih kombinacija salata s komoračem, koje vrijedi kušati: s avokadom i narančama, artičokama i parmezanom, s jabukama, rikulom, mandarinama i narom, s pršutom i kruškama, pečenom piletinom, radičem, lukom, pinjolima i svježim smokvama.

Umjesto zelene salate ili rajčice u omiljeni sendvič možete staviti svježe narezani komorač ili ga prelijte s jogurtom s dodatkom svježe narezane metvice.

Za toplo predjelo ili mali obrok možete u francuskom stilu pripremiti omlet s komoračem, rajčicom i maslinama ili quiche s nadjevom od poriluka i komorača s dodatkom parmezana i sjemenki maka. Oba jela poslužite uz zelenu salatu. U istoj grupi toplih predjela za talijansku kuhinju to su tjestenina i rižoto. Bijeli umak za tjesteninu možete pripremiti s komoračem, lukom i pancetom u vrhnju, a crveni umak možete pripremiti na bazi rajčica, luka, komorača, crvene paprike i inćuna. Izvrstan rižoto dobit ćete kombinacijom komorača i repova račića.

Od lukovice komorača možete pripremiti krem juhu, a ostale pire ili krem juhe od komorača možete pripremiti u kombinaciji s mrkvom, špinatom, rajčicom ili patlidžanom. Stabljike komorača koristite za pripremu bistrih juha, povrtnih složenaca ili variva.

Komorač možete pirjati s drugim povrćem, peći uz dodatak maslinova ulja, začina i krušnih mrvica ili gratinirati.

S komoračem možete pripremati i mesna jela od piletine, svinjetine i teletine. Ujedno za perad, poput piletine i puretine, možete pripremiti zanimljive nadjeve. Za piletinu nadjev od kuhanog komorača, češnjaka, timijana, ružmarina i mažurana, a za puretinu nadjev od pirjanog komorača, pršuta, pinjola, peršina, mažurana i limunove korice.

Ova namirnica izvrsno se slaže s dimljenim lososom i školjkama. Pirjani komorač možete pripremiti sa sipom, u kombinaciji s pirjanim paprikama uz pečene odreske tune ili s kuhanom rižom, paprikama i pinjolima kao dio nadjeva za pastrve.

Svježe listove komorača možete koristiti za pripremu umaka na bazi majoneze, salatnih preljeva i nadjeva, dok sjemenke komorača koristite kod pripreme kruha, slanih kolača i mesnih jela.

Od komorača se u Makedoniji i Grčkoj rade tipična nacionalna žestoka alkoholna pića, a i u našim se krajevima često dodaje u travaricu.

Pravi ljekoviti koktel možete pripremiti tako da svježi komorač začinite maslinovim uljem, pa ovu ukusnu i mirisnu salatu pojedete kao predjelo.

S kojim se začinima dobro slaže komorač?

S peršinom, origanom, kaduljom, majčinom dušicom i ljutim papričicama.

Komorač, svježi
Energetska i nutritivna vrijednost na 100 g.

Energetska vrijednost kcal / kJ 31 / 130
Ukupno bjelančevina....... g 1,24
Ukupno ugljikohidrata..... g 7,29
Dijetalna vlakna............. g 3,10
Ukupno masti................. g 0,20
Kolesterol...................... mg 0,00

izvor

http://www.dijetalno.net

36 Re: Povrce ... taj Ned Maj 04, 2008 9:02 am

lil


Admin
Admin
Čičoka

POVRATAK BILJKE KOJA OBEĆAVA


Čičoka (Helianthus tuberosus L.) stigla je u Europu s američkog kontinenta. Uspijeva u toploj i u kontinentalnoj klimi. U prošlosti se koristila za hranu, krmivo i proizvodnju alkohola (individualnu i industrijsku), ali je s vremenom nepravedno pala u zaborav. U novije se vrijeme počinje sve više koristiti u razvijenim zemljama, gdje su prepoznate kvalitete te biljke.

U svijetu je čičoka poznata pod nazivima: jerusalem artichoke (engl.), Tpinambur (njem.), pataka (španj.), girasole terra (tal.) itd. U nas je još nazivaju: divlji (stoljetni) krumpir, nahod i slatki krumpir. Čičoka je slična suncokretu. Ima lijep žuti cvijet, a stabljika može narasti i preko dva metra visine. Često je možemo naći uz rijeke i potoke, a nerijetko je ukras vrtova i okućnica. Višegodišnja je biljka i u našim se krajevima razmnožava gomoljima. Gomolji su vretenasti i izduženi i, za razliku od krumpira, umjesto škroba sadrže inulin.
Inulin
Inulin je polisaharid koji sadrži fruktozu. Budući da je neprobavljivo biljno vlakno, razgradnja inulina započinje u debelom crijevu. Inulin je prebiotik, što znači da stimulira razvoj korisnih bakterija u crijevima (bifidobakterija i acidofila), koje imaju višestruko djelovanje na zdravlje. One eliminiraju štetne mikroorganizme crijevne flore (Clostridium sp., Salmonella sp., E. coli, Candida sp...), sprječavaju crijevne infekcije, poboljšavaju apsorpciju minerala za 20% (osobito Ca, Mg i Fe), same proizvode vitamine B-skupine, smanjuju proizvodnju jetrenih toksina, jačaju imunitet i pomažu u prevenciji raka debelog crijeva. Inulin, dakle, normalizira probavu, revitalizira crijevnu floru kod primjene antibiotika, pomaže kod opstipacije i crijevnih infekcija. Osim toga, inulin normalizira razinu triglicerida i kolesterola u krvi, čime sprječava kardiovaskularna oboljenja i postepeno smanjuje masne naslage, koje muče mnoge ljude s viškom kilograma. Kako razgradnjom inulina ne dolazi do porasta razine šećera i inzulina u krvi, čičoka je odlična namirnica za dijabetičare.
Minerali i vitamini u čičoki
Čičoka se odlikuje niskom energetskom vrijednošću (79 kcal/100 g) i sadržajem vitamina i minerala. Dobar je izvor kalija i fosfora. Kalij je važan za kontrolu krvnog tlaka, prijenos živčanih impulsa, rad mišića i srca te regulaciju vode u tijelu. Fosfor je sastavni dio kostiju, zubi, molekula DNA i RNA, a važan je faktor za procese na razini stanice. Čičoka također sadrži kalcij, magnezij i željezo u nešto manjim količinama, međutim, zahvaljujući inulinu, njihova je apsorpcija poboljšana. Važan su sastojak čičoke vitamini koji su, kao i minerali, važni za pravilno funkcioniranje organizma. Ona sadrži vitamine B-skupine, vitamin C, vitamin D i provitamin A (beta-karoten). Čičoka je interesantna i po tome što je izvor esencijalnih aminokiselina, tj. aminokiselina koje organizam ne može proizvesti.
Čičoka i zdravlje
Budući da uvelike pomaže zdravlju i vitalnosti, čičoka se preporuča širokom krugu korisnika. Uvođenjem čičoke u prehranu bolesniku mogu se popraviti njihova stanja i olakšati tegobe. Čičoka pomaže kod: probavnih infekcija i smetnji (opstipacije, npr.), alergija na hranu, visokog krvnog tlaka, povišene razine masnoća u krvi, kardiovaskularnih oboljenja, anemije, osteoporoze, dijabetesa, pretilosti, a sudjeluje i u njihovoj prevenciji.
Priprema i prerada čičoke
Čičoka se najčešće priprema kao krumpir, kuhana (preporuča se u kori) i pečena, ali se može pripremati i sirova, na salatu s ostalim povrćem, ili kao zimnica. Od čičoke se mogu napraviti i kolači (npr. savijača). Osim što se koristi svježa, čičoka se prerađuje u proizvode na bazi sušene čičoke i na bazi inulina. Na domaćem će tržištu uskoro biti dostupna paleta proizvoda pod nazivom Inumal. Od proizvoda na bazi čičoke, u sklopu te palete nalaze se: brašno, griz i ekstrakt čičoke (u obliku kapsula i tableta za žvakanje). Brašno i griz čičoke dobar su dodatak jelima (juhama, glavnim jelima i desertima). Ako se želite okušati u spremanju tih jela, dobro će vam doći zbirka recepata koja je u pripremi. Proizvodi na bazi inulina u obliku su kapsula, tableta za žvakanje, praha i granulata.
Kapsule i tablete za žvakanje naročito su pogodne za mršavljenje jer se mogu uzimati po potrebi, dok se prah i granulat inulina mogu uzimati pomiješani s jelom ili napitkom (preporuča se ujutro s jogurtom, acidofilom, kefirom ili ab-kulturom te žitaricama.

Jasmina Erdeljac, dipl. ing.

izvor

http://www.dijetalno.net

37 Re: Povrce ... taj Pon Jun 16, 2008 2:58 pm

lil


Admin
Admin
Rastan

Prvi gajeni lisnati kupus-raštan još su od egipatskih faraona i grckog herojskog doba smatrali svetom biljkom koja ima cudotvorne osobine. Slikali su ga na zagrobnim slikama i freskama u piramidama, dok je u antickoj Grckoj, zbog izuzetne hranjive vrijednosti, smatran potomkom Zevsa. Raštan, inace potice iz Mediterana, a redovno su ga jeli stari Grci i Rimljani. Najviše se gaji u Brazilu, Portugalu, južnim djelovima SAD, mnogim dijelovima Afrike, u Crnoj Gori, Španiji, Kašmiru. Za ishranu se koriste listovi, koji su kvalitetniji i ukusniji poslije jaceg zahladenja. Raštan u mediteranskom podrucju predstavlja znacajno povrce koje se jede tokom zime. Bogat je kalijumom, kalcijumom, beta karotenom, luteinom, vitaminima C B1, B2, B9 i zbog toga se preporucuje u prevenciji raka. Odlican je izvor hranjivih vlakana, kao i sastojaka sa mocnim antikancerogenim osobinama kao što su diindolilmetan, suloforafan, selen. Raštan, zbog jake celijske strukture, ima vecu nutritivnu vrijednost kada se skuva nego kad je sirov. Sok koji se dobija cedenjem svežih listova i stabljika raštana, kada se redovno uzima, u narodu je poznat lek za giht, bronhitis i probleme sa cirkulacijom.

Kalcijum iz raštana jaca kosti i preventivno deluje kod osteoporoze. Mangan iz raštana aktivira enzime, izmedu ostalih i onaj koji pomaže organizmu da iskoristi vitamin C. Raštan je odlican izvor vitamina A i cinka, sastojka koji znacajno uticu na jacanje imuniteta. Vitamin C, kojim je bogat raštan, jaca imunitet, sprecava oštecenja celija i smanjuje rizik od asteroskleroze.

izvor

http://www.dijetalno.net

38 Re: Povrce ... taj Ned Nov 09, 2008 4:38 am

lil


Admin
Admin
Dajkon – japanska rotkva



I naši povrtari je gaje te se može pronaci i na našim tezgama. Kako je prepoznati? Dajkon ima dugacak beli (mada može da bude i crn i krem) zadebljali koren sa svetlozelenom pigmentacijom, a može da naraste od 12 do trideset centimetara, pa i više, dok mu je precnik od cetiri do šest centimetara, s pojedinim primercima koji dostižu i precnik fudbalske lopte. Otud mu i ime: na japanskom, “daj” znaci veliki, prostran, a “kon” koren. Težina pojedinih primeraka dostiže i 40 kilograma! Ipak, preporucuje se da se izvade iz zemlje pre no što postanu tako gigantskog rasta. Ova vrsta rotkve ima socno, hrskavo “meso” bele boje, a ukus joj je mnogo blaži nego naše baštenske rotkvice, slatkast (sadrži mnogo vocnog šecera, fruktoze) i svež. Treba birati cvrste i nenaborane primerke, koje deluju teško i imaju sveže lišce (pošto se i ono koristi) i smestiti ih u plasticnu kesu. U frižideru mogu da se cuvaju oko nedelju dana.
Dajkon ima malo kalorija: 18 kcal u 100 grama, a obezbeduje 34 procenta dnevno preporucene doze vitamina C. Pored toga, sadrži i aktivne enzime koji potpomažu varenje, posebno skrobne hrane, pektin i celulozu, kalijum i kalcijum. Bogat je glikozidima i specificnim materijama sa fitoncidnim i baktericidnim delovanjem, pa je i lekovit. Takode, koristan je dijabeticarima i može da rastvori odredenu vrstu kamenja u žuci, kao i rotkva i ren. Pošto ne apsorbuje teške metale, može da se gaji i na zagadenom zemljištu. Mlado lišce dajkona takode je bogato C vitaminom, beta-karotinom (provitaminom A), kalcijumom, ali i gvoždem.
Japanska rotkva se jede sirova u salatama, iseckana kao garnirung, ili termicki obradena na razne nacine, poput brzog prženja na vrlo malo masnoce a veoma visokoj temperaturi (po mogucstvu, u kineskoj posudi vok), kada bude vrlo hrskava. Može i da se pece na roštilju, u rerni, prži ili kuva, kao varivo ili u corbi, a može i da se ukiseli ili usoli. U svakom slucaju, potrebno je da se prethodno ocisti kao šargarepa.
Inace, u Kini i Japanu postoji gotovo kult ovog povrca, koje se ostavlja i kao zimnica, a kao kultivisana biljka bilo je poznato još oko 2780. godine pre nove ere, kada su njime hranjeni radnici koji su podizali egipatske piramide! Iako poreklo gajenih rotkvi, pa i ove vrste, nije jasno, pretpostavlja se da su nastale uzgajanjem divljih vrsta, najpre u istocnomediteranskom basenu. Od petog veka pre nove ere gajile su se u Kini, a od sedmog veka naše ere i u Japanu. Najpre su kultivisane crne. U Evropi su se prve dugacke bele rotkve pojavile krajem 16. veka, a rotkvice – krajem 18. stoleca.

izvor

http://www.dijetalno.net

39 Kineski kupus taj Pet Jun 12, 2009 2:47 am

unicorn


Iskusni setac
Iskusni setac
Kineski kupus bogat belančevinama



Sveža glavica kineskog kupusa tokom zimskih meseci je salata broj jedan, tvrdi bečki profesor dr Hademar Bankhofer. A glavni razlog su dragocene biljne belančevine.

Kada kažemo belančevine, onda prvenstveno mislimo na meso i ribu, međutim kineski kupus je bogat biljnim belančevinama. Oko dva odsto listova kineskog kupusa su čiste belančevine koje podižu energiju. One takođe pomažu stvaranje, zaštitu i obnavljanje svih ćelija. Belančevine pomažu da u našem organizmu vlada ravnoteža između kiselina i baza. Koža, kosa i nokti su samo onda zdravi ukoliko ima dovoljno belančevina.

Za razliku od belančevina iz mesa, belančevine u listovima kineskog kupusa su zbog toga dragocene jer su bez masti.

Kineski kupus je idealan za sve one koji žele da ostanu i postanu vitki, 100 grama kineskog kupusa sadrži samo 15 kalorija. Osim toga lako se vari i ne stvara gasove, sadrži dosta vitamina C, koji štiti od prehlade, sadrži betakaroten koji je dobar za vid i imunitet, bogat je kalijumom koji je važan za mišiće, nerve i srce, ali i za probavu.

Ko ne pije dovoljno mleka, treba da unosi dosta kineskog kupusa, jer on takođe ima dosta kalcijuma, a i gvožđa. Najukusniji je kada se priprema sa uljem od masline ili repice, sa paradajzom i paprikom ili zrnevljem kukuruza.

izvor

40 Re: Povrce ... Danas u 7:44 am

Sponsored content


Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Nazad na vrh  Poruka [Strana 1 od 2]

Idi na stranu : 1, 2  Sledeći

Dozvole ovog foruma:
Ne možete odgovarati na teme u ovom forumu